Lý Thuyết Phương Trình Mặt Phẳng Oxyz và Cách Giải Bài Tập

1. Ôn tập lý thuyết phương trình mặt phẳng Oxyz lớp 12

1.1. Vectơ chỉ phương và vecto pháp tuyến của hai mặt phẳng

Để hiểu hơn về vectơ pháp tuyến ta có:

(P) là một mặt phẳng trong không gian, 1 vectơ khác vectơ 0 có phương vuông góc với (P) thì được gọi là vectơ pháp tuyến của mặt phẳng (P).

Vectơ pháp tuyến trong phương trình mặt phẳng

Vectơ chỉ phương của mặt phẳng: Ta có mặt phẳng (P). Khi 2 vectơ khác vectơ 0 và không cùng phương thì gọi là cặp vectơ chỉ phương của (P) nếu giá của chúng nằm song song hoặc nằm trên (P).

Vectơ chỉ phương trong phương trình mặt phẳng

1.2. Phương trình mặt phẳng

  • Ta có mặt phẳng (P) đi qua điểm $M_{0}(x_{0}$,$y_{0}$,$z_{0})$ và nhận $bar{n}(A,B,C)$ là vectơ pháp tuyến có phương trình là: $A(x-x_{0})$ + $B(y-y_{0})$ + $C(z – z_{0})$

  • Mặt phẳng trong không gian đều có phương trình tổng quát dạng:

Ax + By + Cz = 0, trong đó $A^{2}$ + $B^{2}$ + $C^{2}$ > 0. Khi đó vectơ n(A;B;C) chính là vectơ pháp tuyến của mặt phẳng.

  • Tiếp theo, một mặt phẳng đi qua 3 điểm M(a,0,0), N(0,b,0), C(0,0,c) trong đó $abc neq 0$. Ta có phương trình: $frac{x}{a}$+$frac{y}{b}$+$frac{z}{c}$ = 0, khi đó phương trình này gọi là phương trình mặt phẳng theo đoạn chắn.

1.3. Vị trí tương đối của hai mặt phẳng

Cho hai mặt phẳng (P1) và (P2) thì ta có phương trình như sau:

Công thức vị trí tương đối của phương trình mặt phẳng

Nắm trọn kiến thức và mọi dạng bài về phương trình mặt phẳng Oxyz ngay

1.4. Góc giữa hai mặt phẳng

Cho hai mặt phẳng (P1) và (P2) thì ta có phương trình sau:

Công thức góc giữa hai phương trình mặt phẳng

>> Xem thêm: Góc giữa 2 mặt phẳng: Định nghĩa, cách xác định và bài tập

1.5. Khoảng cách từ 1 điểm đến mặt phẳng

Công thức khoảng cách từ 1 điểm đến mặt phẳng trong phương trình mặt phẳng

2. Cách giải các dạng bài tập viết phương trình mặt phẳng trong không gian

2.1. Lập phương trình mặt phẳng oxyz đi qua 3 điểm

Phương trình tổng quát của mặt phẳng (P) mặt phẳng Oxyz có dạng:

Ax + By + Cz + D = 0 với $A^{2}$ + $B^{2}$ + $C^{2}$ > 0

Để viết phương trình mặt phẳng trong không gian ta cần có:

  • Điểm M bất kỳ mà mặt phẳng đi qua.

  • Vectơ pháp tuyến của mặt phẳng.

2.2. Viết phương trình mặt phẳng p song song và cách đều

Mặt phẳng (P) đi qua điểm $M_{0}(x_{0}$,$y_{0}$,$z_{0})$ đồng thời song song với mặt phẳng (Q):

Ax + By + Cz + m = 0

Vì M thuộc mặt phẳng (P) nên thế tọa độ M và mặt phẳng (P) ta tìm được M.

Khi đó mặt phẳng (P) sẽ có phương trình như sau:

$A(x-x_{0})$ + $B(y-y_{0})$ + $C(z – z_{0})$ = 0

Lưu ý: Hai mặt phẳng song song có cùng vectơ pháp tuyến.

2.3. Dạng bài tập viết phương trình mặt phẳng tiếp xúc mặt cầu

Ở dạng bài tập này sẽ có phương pháp giải như sau:

  • Tính bán kính của mặt cầu S và tìm tọa độ tâm I

  • Nếu mặt cầu S tiếp xúc với mặt phẳng P tại $M in (S)$ thì mặt phẳng P sẽ đi qua điểm M và có vectơ pháp tuyến là MI

  • Trong trường hợp bài toán không cho tiếp điểm thì ta phải sử dụng các dữ liệu liên quan để tìm ra vectơ pháp tuyến của mặt phẳng. Sau đó viết phương trình mặt phẳng có dạng: Ax + By + Cz + D = 0

2.4. Viết phương trình 2 mặt phẳng vuông góc

Ta có điều kiện để hai mặt phẳng vuông góc trong không gian với hệ tọa độ Oxyz

Cho 2 mặt phẳng (P): Ax + By + Cz + D = 0 và (Q): ${A}’x$ + ${B}’y$ + ${C}’z$ + ${D}’$ = 0 khi đó 2 mặt phẳng vuông góc với nhau ⇔ ${AA}’$ + ${BB}’$ + ${CC}’$ + ${DD}’$ = 0.

Để chứng minh 2 mặt phẳng vuông góc với nhau thì:

  • Cách 1: Cần chứng minh được mặt phẳng này chứa một đường thẳng vuông góc với mặt phẳng kia.

  • Cách 2: Chứng minh góc giữa hai mặt phẳng phải bằng 90 độ.

2.5. Viết phương trình mặt phẳng cắt 3 trục tọa độ

Dạng bài này ta có phương pháp cụ thể như sau:

Phương trình mặt phẳng cắt 3 trục tọa độ

Trong video sau đây, thầy Phạm Anh Tài sẽ cung cấp cho các em toàn bộ kiến thức về lý thuyết, bài tập vận dụng của phương trình mặt phẳng. Giải chi tiết các ví dụ giúp các em nắm được nội dung bài học dễ dàng hơn. Các em chú ý theo dõi nhé!

Như vậy, bài viết trên đây đã cung cấp cho các em đầy đủ kiến thức lý thuyết, công thức toán hình 12 về phương trình mặt phẳng và các dạng bài tập thường gặp. Tuy nhiên, nếu muốn đạt kết quả tốt nhất, các em hãy truy cập vào Vuihoc.vn và đăng ký tài khoản để làm thêm nhiều dạng bài tập hình học không gian khác nhau nhé! Chúc các em đạt kết quả cao trong kỳ thi THPT Quốc Gia sắp tới.

Đăng ký ngay để được các thầy cô VUIHOC ôn tập và tổng hợp trọn bộ kiến thức toán ôn thi tốt nghiệp THPT

>> Xem thêm:

  • Cách viết phương trình mặt phẳng trung trực của đoạn thẳng
  • Cách xác định góc giữa đường thẳng và mặt phẳng trong không gian